Premiera książki | 80 lat Akademii Sztuk Teatralnych im. Stanisława Wyspiańskiego W Krakowie 1946-2026
12.10.2026
Oddajemy w Państwa ręce wyjątkową publikację: 80 LAT AKADEMII SZTUK TEATRALNYCH IM. STANISŁAWA WYSPIAŃSKIEGO W KRAKOWIE 1946-2026 pod redakcją Olgi Katafiasz.
Książka łączy dokumentację jubileuszową z osobistymi refleksjami i wspomnieniami. O początkach szkoły, jej tradycji i przemianach piszą osoby, które przez lata współtworzyły Uczelnię i kształtowały jej oblicze. Znajdziemy tu wspomnienia rektorów, prorektorów i dziekanów, a także fragmenty wykładów inauguracyjnych wybitnych artystek i artystów teatru.
O pracy z absolwentkami i absolwentami AST opowiadają również dyrektorki i dyrektorzy polskich teatrów. Ich głosy pozwalają spojrzeć na Akademię z szerszej perspektywy – zobaczyć, jak jej historia trwa w pracy kolejnych pokoleń artystów i we współczesnym życiu teatralnym. Część dokumentacyjna prowadzi przez dzieje uczelni: od kalendarium i zestawienia spektakli po informacje o pedagogach, festiwalach i działalności naukowej. Bo Akademia to nie tylko archiwa i daty. To przede wszystkim ludzie, ich doświadczenia i pamięć – to, co zostaje z nami i co przekazujemy kolejnym pokoleniom.
Książka do nabycia w sprzedaży bezpośredniej oraz księgarni internetowej

W październiku 2026 roku obchodzimy jubileusz osiemdziesięciolecia naszej uczelni, powołanej w Krakowie przez Ministerstwo Kultury i Sztuki Państwowej zarządzeniem z 17 października 1946 roku. Państwowa Szkoła Dramatyczna powstała dzięki inicjatywie i determinacji Juliusza Osterwy (który zmarł po kilku miesiącach kierowania szkołą, w maju 1947 roku); po trzech latach przekształcona została w Państwową Wyższą Szkołę Aktorską, po kolejnych sześciu – w Państwową Wyższą Szkołę Teatralną imienia Ludwika Solskiego. We wrześniu 2016 roku senat uczelni podjął uchwałę o zmianie nazwy na Akademię Sztuk Teatralnych im. Stanisława Wyspiańskiego w Krakowie (Ludwik Solski został patronem krakowskiego Wydziału Aktorskiego).
Szkoła rozwijała się, powstawały nowe wydziały; dziś Akademia ma filie we Wrocławiu i Bytomiu. Jubileusz jest dobrą okazją do namysłu nad historią uczelni, ale również do refleksji nad pamięcią instytucji. A na tę składają się nie tylko dokumenty i wykazy (które również publikujemy w naszej książce). By zrozumieć fenomen krakowskiej szkoły teatralnej, trzeba odwołać się do zgromadzonych w archiwach zapisów, ale również do ludzkiej pamięci (…)
fragment Wstępu Olgi Katafiasz
„Przyszłość to sposób, w jaki reagujemy na to, co się wydarza” – pisał Michel Foucalt. Przyszłość, której my powinniśmy dać świadomość, jak chcieli nasi poprzednicy, nauczający i nauczani, sprzed niemal pół wieku. Moja świadomość została ukształtowana przez moich mistrzów, przez wspólnotę, którą tworzyli wraz z nami – studentkami i studentami.
I wiem, że i my – nauczający i nauczani, a te role wcale nie są z góry i raz na zawsze rozdane – powinniśmy dać czasowi przyszłemu świadomość, reagując na to, co się wydarza. Dlatego też poza głównym celem i sensem naszego funkcjonowania – nauczania sztuki teatru i badania jego nowych możliwości – mamy inne zobowiązania, przede wszystkim wobec tych, którzy są dla nas najważniejsi: widzek i widzów. Niemal wszyscy cytowani w tym tomie wspaniali artyści teatru, którzy w wykładach inauguracyjnych zwracali się wprost do studentek i studentów, mówili o naszym, ludzi teatru, niezbywalnym obowiązku: bycia dla publiczności, nieustannego z nią dialogu. Obowiązku, ale i przywileju – bo przecież teatr to też miejsce nieustannej wymiany energii.
Przywoływany w książce kilkukrotnie ksiądz profesor Józef Tischner, pedagog naszej szkoły (…) pisał: „aktualna teraźniejszość jest obecnością – moją obecnością dla drugiego i jego obecnością dla mnie”. Jestem głęboko przekonany, że na tym właśnie między innymi polega nauczanie w szkole artystycznej: na ofiarowywaniu swojej obecności. Wspominam o uczelni artystycznej, bo uważam, że właśnie tutaj stwarza się szczególne, unikalne warunki dla rozwijania i pielęgnowania wrażliwości, niezbędnej w budowaniu postaw moralnych, ludzkich, etycznych. To ciągle niezwykłe miejsce w świecie – coraz bardziej wirtualnym, gdzie coraz rzadziej patrzymy sobie w oczy. W szkole artystycznej, naszej szkole, nie ustajemy w dialogu, budowaniu relacji, komunikacji: czystej, niewirtualnej, opartej na obecności i emocjach.
fragmenty tekstu Uważna obecność autorstwa JM Grzegorza Mielczarka